Ireki menu nagusia

Benito Pérez Galdós (Las Palmas de Gran Canaria, 1843ko maiatzaren 10a - Madrid, 1920ko urtarrilaren 4a) idazle kanariar emankorra izan zen, XIX. mendeko literatura espainiarraren garrantzitsuenetarikoa.

Benito Pérez Galdós
Photo of Benito Pérez Galdós.jpg
Gorteetako diputatua

1914-03-02 - 1916-03-16
Barrutia: Las Palmas Itzuli
Gorteetako diputatua

1907-05-06 - 1914-01-02
Barrutia: Madril
Gorteetako diputatua

1886-05-05 - 1890-12-29
Barrutia: Guayama Itzuli
Bizitza
Jaiotza Las Palmas Kanaria Handikoa1843ko maiatzaren  10a
Herrialdea  Espainia
Bizilekua Q27243291 Itzuli
Lehen hizkuntza gaztelania
Heriotza Madril1920ko urtarrilaren  4a (76 urte)
Hobiratze lekua La Almudenaren hilerria
Familia
Bikotea(k) Lorenza Cobián Itzuli
Emilia Pardo Bazán
Hezkuntza
Hizkuntzak gaztelania
Jarduerak
Jarduerak idazlea, antzerkigilea, politikaria, eleberrigilea, gidoilaria eta kazetaria
Lantokia(k) Madril
Nominazioak
Kidetza Real Academia Española
Mugimendua errealismoa
Genero artistikoa dramaturgia
eleberria
antzerkia
Sinesmenak eta ideologia
Alderdi politikoa Republican–Socialist Conjunction Itzuli
Reformist Party Itzuli
IMDb nm0701918
Firma de Benito Pérez Galdós.svg
Benito Pérez Galdós-i Joaquin Sorollak egindako erretratua.

Eleberri historikoa eta kronikak landu zituen bereziki, "Episodios Nacionales" lan handia izanda ezagunena. Bertan, Espainiako historia kontatzen du 1805etik 1880 arte, Espainiako Independentziaren Gerra eta Gerra Karlistak barne.

Aipatzekoa da halaber Fortunata y Jacinta eleberri kostunbrista.

Euskal jatorrikoa zen, amaren aldeko aitona, Domingo Galdos Alkorta, azkoitiarra baitzen. XVIII. mende amaieran Inkisizioko idazkari izendatu zuten Kanarietan eta hara joan zen bizitzera.[1][2]

Eduki-taula

BibliografiaAldatu

EleberriakAldatu

  • La Fontana de Oro (1870)
  • La sombra (1871)
  • El audaz (1871)
  • Doña Perfecta (1876)
  • Gloria (1877)
  • La familia de León Roch (1878)
  • Marianela (1878)
  • La desheredada (1881)
  • El doctor centeno (1883)
  • Tormento (1884)
  • La de Bringas (1884)
  • El amigo manso (1882)
  • Lo prohibido (1884-85)
  • Fortunata y Jacinta (1886-7)
  • Miau (1888)
  • La incógnita (1889)
  • Torquemada en la hoguera (1889)
  • Realidad (1889)
  • Ángel Guerra (1890-1)
  • Tristana (1892)
  • Nazarín (1895)
  • Halma (1895)
  • Misericordia (1897)
  • El abuelo (1904)

Episodios nacionalesAldatu

1872tik 1912ra idatzitako 46 eleberri historikoren sorta mardula da, bost multzotan banatuta. Hirugarren multzoan Euskal Herriari buruzkoak agertzen dira bereziki:

Lehen multzoaAldatu

  1. Trafalgar
  2. La Corte de Carlos IV
  3. El 19 de marzo y el 2 de mayo
  4. Bailén
  5. Napoleón en Chamartín
  6. Zaragoza
  7. Gerona
  8. Cádiz
  9. Juan Martín el Empecinado
  10. La Batalla de los Arapiles

Bigarren multzoaAldatu

  1. El equipaje del rey José
  2. Memorias de un cortesano de 1815
  3. La segunda casaca
  4. El Grande Oriente
  5. 7 de julio
  6. Los Cien Mil Hijos de San Luis
  7. El terror de 1824
  8. Un voluntario realista
  9. Los Apostólicos
  10. Un faccioso más y algunos frailes menos

Hirugarren multzoaAldatu

  1. Zumalacárregui
  2. Mendizábal
  3. De Oñate a La Granja
  4. Luchana
  5. La campaña del Maestrazgo
  6. La estafeta romántica
  7. Vergara
  8. Montes de Oca
  9. Los Ayacuchos
  10. Bodas Reales

Laugarren multzoaAldatu

  1. La tormentas del 48
  2. Narváez
  3. Los duendes de la camarilla
  4. La Revolución de Julio
  5. O'Donnell
  6. Aita Tettauen
  7. Carlos V en La Rápita
  8. La vuelta al mundo en la Numancia
  9. Prim
  10. La de los tristes destinos

Bosgarren multzoaAldatu

  1. España sin rey
  2. España trágica
  3. Amadeo I
  4. La Primera República
  5. De Cartago a Sagunto
  6. Cánovas
  7. Sagasta

AntzerkiaAldatu

  • Realidad (1892)
  • La loca de la casa (1893)
  • Gerona (1893).
  • La de San Quintín (1894)
  • Los condenados (1894)
  • Voluntad (1895)
  • La fiera (1896)
  • Doña Perfecta (1896)
  • Electra (1901)
  • Alma y vida (1902)
  • Mariucha (1903)
  • Amor y ciencia (1905)
  • Bárbara (1905)
  • Zaragoza (1908)
  • Pedro Minio (1908)
  • Casandra (1910)
  • Celia en los infiernos (1913).
  • Alceste (1914).
  • Sor Simona (1915)
  • El tacaño Salomón (1916).
  • Santa Juana de Castilla (1918).
  • Antón Caballero (1921).

Ikus, gaineraAldatu

ErreferentziakAldatu

  1. http://aunamendi.eusko-ikaskuntza.eus/eu/perez-galdos-benito/ar-124063/
  2. ARANBARRI ETXANIZ, Simon: ''Azkoiti. Musikalariak, idazleak, pentsalariak (Musikari, literaturari, politikari, filosofiari eta teologiari buruz azterketa saioa)''. Oiartzun: 1990. 397. orrian.

Kanpo loturakAldatu

Wikimedia Commonsen badira fitxategi gehiago, gai hau dutenak: Benito Pérez Galdós