Ireki menu nagusia

Basaburua

Nafarroa Garaiko udalerria


Basaburua[2] Nafarroa Garaiko udalerria da, Iruñeko merindadekoa, herrialdearen iparraldean dagoena. 82,87 km²ko eremua du eta 871 biztanle zituen 2014. urtean.

Basaburua
 Nafarroa Garaia, Euskal Herria
Basaburúa Mayor - Jauntsarats 02.jpg

Basaburuko armarria

Administrazioa
Estatua Espainia
Erkidegoa Nafarroako Foru Erkidegoa
Merindadea Iruñeko merindadea
Izen ofiziala Escudo de Basaburúa Mayor.svg Basaburua
Alkatea Ricardo Arangoa Legarra
(Bildu)
Posta kodea 31866
INE kodea 31049
Herritarra basaburuar
Kokapena
Koordenatuak 43° 00′ 05″ N, 1° 48′ 06″ W / 43.001388888889°N,1.8016666666667°W / 43.001388888889; -1.8016666666667Koordenatuak: 43° 00′ 05″ N, 1° 48′ 06″ W / 43.001388888889°N,1.8016666666667°W / 43.001388888889; -1.8016666666667
Basaburua hemen kokatua: Nafarroa Garaia
Basaburua
Basaburua
Basaburua (Nafarroa Garaia)
Openstreetmap logo.svg Ikusi OpenStreetMapen
Azalera 82,87 km2
Garaiera 545 metro
Distantzia 34 km Iruñera
Demografia
Biztanleria 871 biztanle
% 56,81 Twemoji 1f6b9.svg  Twemoji 1f6ba.svg % 43,19
Dentsitatea 10,51 biztanle/km²
Hazkundea
(2003-2013)[1]
Green Arrow Up.svg% 28,15
Zahartze tasa[1] % 41,64
Ugalkortasun tasa[1] ‰ 29,24
Ekonomia
Jarduera tasa[1] % 79,65 (2011)
Genero desoreka[1] % 0 (2011)
Langabezia erregistratua[1] % 7,27 (2013)
Kultura
Euskaldunak % 72,83 (2010)
Euskararen erabilera % 44,5 (2011)
Datu gehigarriak

GeografiaAldatu

Inguru naturala eta kokapenaAldatu

Basaburua Iruñeko merindadearen iparraldean dago, Nafarroako hiriburutik 34 kilometrora. Iparraldean, Ezkurra, Eratsun, Saldias eta Beintza-Labaien udalerriekin egiten du muga; ekialdean, berriz, Ultzamarekin; mendebaldean, Leitza eta Larraunekin; eta hegoaldean Imotzekin.

Hamahiru herri eta etxaldek osatzen dute Basaburua: Aizarotz, Arrarats, Beramendi, Beruete, Erbiti, Gartzarun, Igoa, Ihaben, Itsaso (1857ko errolda baino lehen berezko udalerria zuena), Jauntsarats (herriburua), Ola, Orokieta eta Udabe.

Basaburua Udalerri Euskaldunen Mankomunitateko (UEMA) kide egin zen 2008an.

Klima eta landarediaAldatu

Basaburuko klima ozeaniar-atlantikoa da, prezipitazioak ugariak dira urte osoan zehar, gehienak neguan eta udazkenean; egun euritsuak, berriz, 180 inguru dira urtean. Urteko batez besteko tenperatura 8º eta 12 °C bitartekoa da, eta prezipitazioak 1.400 eta 2.000mm ingurukoak.

Klima atlantiarreko landaredia nagusi da. Bertan, pagoak dira zuhaitzik ugarienak (4.000 hektarea baino gehiagoko azalera). Pagoak, iparralde eta hegoaldeko mendietan hazten dira batez ere, baina herrigunetik gertu ere badaude. Haritzak, udalerri osoan hazten dira (765 hektarea), eta birlandatutako pinu lariziarrek 180 hektarea hartzen dituzte.

EkonomiaAldatu

Sakontzeko, irakurri: «Nafarroako parke eolikoak»

Basaburuko Beruete kontzejuaren mugetan, Leitza eta Basaburu bitartean, Nafarroako gobernuak eraikitako "Aritz" izeneko parke eolikoa dago. Parkeak duen instalaturiko potentzia 19,20 megawattekoa da. Parkearen jabea Acciona da gaur egun.

DemografiaAldatu

Basaburuko biztanleria
 

2008ko erroldaren arabera, Espainiaz kanpoko bost etorkin bizi ziren herrian, biztanleriaren %0,60 (Nafarroako batezbestekoaren azpitik).

PolitikaAldatu

Udal hauteskundeakAldatu

Basaburuko alkatea Eusko Abertzale Ekintza alderdi politikoko Juan Benito Alberro Goñi atera zen 2007ko udal hauteskundeetan. Udaleko zazpi zinegotziak lortu zituen, gehiengo osoa. Baliogabeko botoak 22 izan ziren (emandako guztien %4,20) eta boto zuriak 121 (%24,10). Abstentzioa %29,28koa izan zen.

Basaburuko Udala (2007)
Alderdia Botoak Zinegotziak
Eusko Abertzale Ekintza 381 7

2011n ere zerrenda bakarra aurkeztu zen, kasu honetan Bildurena. Alkate Ricardo Arangoa Legarra izendatu zuten. Hauteskunde kanpainan Yolanda Barcinak Aizarotzen eman zuen mitinak polemika piztu zuen; Barcinak Nafarroako iparraldeko zenbait herritan alderdi espainolistek zerrendak osa ez ditzaten pairatzen omen dituzten presioak salatzeko asmoa zuen baina bisitaldiak kritikak jaso zituen[3].

AlkateakAldatu

2007-2011 Juan Benito Alberro Goñi EAE
2011- Ricardo Arangoa Legarra Bildu

UdaletxeaAldatu

Basaburuko udaleko idazkaria, Imozko idazkari ere bada.

  • HELBIDEA: Jasokunde kalea, z/g (Jauntsarats kontzejua)

KulturaAldatu

EuskaraAldatu

Basaburuko euskara tarteko hizkeratzat hartzen du Koldo Zuazo dialektologoak, hau da, haren iritziz, erdialdeko euskara edo gipuzkera eta nafarreraren artekoa da. Basaburua "Euskararen Kudeaketarako Ipar Nafarroako Mankomunitateko" kidea da.

Udalerriko euskal hiztunen kopurua gaur egun oso handia da, %70etik gorakoa.

HedabideakAldatu

"Esan Erran Irratiak Basaburuan du egoitza.

ZerbitzuakAldatu

Ultzamako Zerbitzu Sozialen Mankomunitateko kide da Basaburua.

Basaburuar ospetsuakAldatu

ErreferentziakAldatu

Ikus, gaineraAldatu

Kanpo estekakAldatu