Ireki menu nagusia

Barea ornodun animalia guztiek daukaten organoa da, gizakiengan abdomenaren ezker eta goiko aldean kokatuta dagoena. Zehazki, 9. eta 12. saihetsen artean eta hauen azpian dago. 11 zentimetroko luzera, 7cm inguruko zabalera, 3-4 cm-tako lodiera eta 150 gramoko pisua ditu. Kolore gorri urdinxka du eta itxura biribildua.

Bare (organoa)
Spleen.jpg
Xehetasunak
Kokapena abdominal cavity Itzuli
Hona
drenatzen du
splenic vein Itzuli
Arteria splenic artery Itzuli
Zaina splenic vein Itzuli
Identifikadoreak
Latinez '
MeSH eta A15.382.520.604.700 A10.549.700 eta A15.382.520.604.700
TA A13.2.01.001
FMA 7196
Terminologia anatomikoa

Fisiologikoki, bi funtzio nagusi ditu. Batetik, eritrozitoen erregulazioa: globulu gorri zaharren suntsipenaz arduratzen dira eta bere barnean odol-biltegia dauka horretarako. Bestetik, immunitate-sistemaren zati garrantzitsua osatzen du, eta bere gabeziak babesgabe utz gaitzake infekzio zehatz batzuen aurrean.

Ehun konjuntibozko gune bat du bareak; gune horren bi irtenune barearen barrunbera sartzen dira eta bitan banatzen dute mamia: mami zuria barnealdean, eta mami gorria aurrekoaren inguruan. Organismoaren babeserako garrantzi handiko organoa da barea. Gauza frogatua da umekiarengan, laugarren hilabetetik zazpigarrenera bitartean, odolaren morfologia gai guztiak sortzen laguntzen duela. Jaioz geroztik linfozitoak eta agian monozitoak besterik ez ditu neurtzen. Baina gaixoaldietan gerta daiteke bareak berriro odolgintza eginkizuna hartzea. Zelula fagozitatzaileen bidez hainbat mikroorganismo deuseztatzeko eta antigorputzak sortzeko gaitasuna du. Odolaren zelulak kontrolatzen ditu, globulu zuriak sortzen eta gastatutako globulu gorriak deuseztatzen baititu. Odolaren biltegia ere bada barea; odol asko biltzen duen zain sarea du, hala behar denean, ariketa fisikoak egiten direnean adibidez. Kasu horietan, bareak min ematen du. Gorputzaren zenbait eritasunen ondorioz barearen hantura izaten da eta barean bertan ere sor daitezke gorabeherak; behar den tokian ez badago, barea kutsatzen denean, etab.

Giza-gorputzeko organoen artean barea dago, barrunbe abdominalean kokatzen dena.

Etimologikoki, ordain greziar klasikoa σπλήν (alfabeto grekoan) da, "spleni" alegia, eta latinez ordea "lien". Hala ere, gaur egungo izenak hitz horietatik hizkuntza erromantzeetan aldentzen dira, hala nola "bazo" gaztelaniaz eta "baço" portugesaz eta "rate" frantsesez. Eredu klasikoetatik etorriak, bestela, ingelesezko "spleen", eta esperantozko "lieno" ditugu.

Barea eta immunitate-sistemaAldatu

Barea immunitate-sistemaren organo garrantzitsua da, gongoil linfatiko, amigdala eta Peyer-en plakekin batera. Immunitate-sistemaren bigarren mailako organoak dira aipatutakoak, linfozitoak eta immunitate-sistemaren beste zelula batzuk pilatzen dituztenak.

Aspalditik jakiten da barearen erauzketak infekzioak harrapatzeko joera areagotzen duela. Izan ere, bareak funtsezko zeregina burutzen du immunitate zelularrean zein humoralean. Linfozitoak (T eta B linfozitoak) pilatzen ditu organo honek eta opsoninak ere ekoizten ditu. Antigeno arrotzak odolaren bidez barera iristen direnean, honek M immunoglobulinak sortzen ditu.

Bareko minaAldatu

Lasterka egitean, ager daitekeen alboko minari bareko mina (edo barea soilik) deritzo. Heldu eta eutsi aditzekin erabil daiteke ere min horri aipamena egiteko.

Kanpo loturakAldatu

Wikimedia Commonsen badira fitxategi gehiago, gai hau dutenak: Bare (organoa)  

ErreferentziakAldatu