Azido nitriko

konposatu kimiko

Azido nitriko azido sendoa da, kaustikoa, eta energia handiko oxidatzailea (HNO3). Egoera garbian, likido koloregabea da. Uretan urtzen da, eta hainbat kontzentraziotan saltzen da merkatuan. 78 °C-an irakiten du. Argitan jartzean, likidoari kolore horixka ematen dion nitrogeno dioxidoa askatzen du; hortik datorkio batzuetan izaten duen kolorea.

Azido nitriko
Nitric-acid.png
Formula kimikoa HNO₃
SMILES kanonikoa [N+(=O)(O)[O-]&zoom=2.0&annotate=none 2D eredua]
InChl 3D eredua
Osatuta oxigeno, nitrogeno eta hidrogeno
Base konjokatua Nitrato
Ezaugarriak
Dentsitatea
1,5 g/cm³ (77 °C)
Errefrakzio indiziea 1,397
Azidotasuna (pKa) -1,64
Momentu dipolarra 2,17 D
Fusio-puntua -42 °C
Irakite-puntua 83 °C (760 Torr)
Fusio-entalpia 2,17 D
Formazio entalpia estandarra -174,1 kJ/mol
Baporizazio entalpia 39,1 kJ/mol
Lurrun-presioa 48 mmHg (20 °C)
Masa molekularra 62,995643 u
Erabilera
Rola Lehergai
Arriskuak
NFPA 704
NFPA 704.svg
0
3
0
Denboran ponderatutako esposizio muga 5 mg/m³ (10 h, Ameriketako Estatu Batuak)
Denbora laburreko esposizio muga 10 mg/m³ (baliorik ez)
IDLH 64,5 mg/m³
Eragin dezake nitric acid exposure (en) Itzuli
Identifikatzaileak
InChlKey GRYLNZFGIOXLOG-UHFFFAOYSA-N
CAS zenbakia 7697-37-2 eta 12507-77-6
ChemSpider 919
PubChem 944
Reaxys 3587310
Gmelin 48107
ChEBI 1576
ChEMBL CHEMBL1352
NBE zenbakia 2031
RTECS zenbakia QU5775000
ZVG 1370
DSSTox zenbakia QU5775000
EC zenbakia 231-714-2
ECHA 100.028.832
MeSH D017942
RxNorm 1311391
UNII 411VRN1TV4
KEGG D02313

Lehenago, azido sulfurikoa eta sodio nitratoa erreakzionaraziz lortzen zen: 2 NaNO3 + H2SO4 → Na2SO4 + 2 HNO3. Gaur egun, amoniakoaren oxidazio katalitikoaren bidez lortzen da, platinozko katalizatzaileak erabiliz. Ia metal denei erasotzen die. Argitan, lurrun arriskutsuak askatzen ditu, konposatu organikoak ukitzen baditu su hartzeko arriskua dago, eta giza gorputzeko azala eta muki-mintzak erretzen ditu. Ongarriak, plastikoak, koloregaiak, lehergaiak, sintesi-konposatu organikoak eta beste zenbait konposatu lortzeko ekoizteko erabiltzen da; metalurgian, mineralen flotazioan, eta erregai nuklearrak berriro prozesatzeko ere erabiltzen da.

ErreferentziakAldatu

Kanpo estekakAldatu