Azetona

konposatu kimiko

Azetona CH3-CO-CH3 formula duen konposatu organikoa da. Likido koloregabea da, mendaren usainekoa. 56° C-an irakiten du, urarekin nahas daiteke, eta hainbat konposatu organiko disolbatzen ditu (gantzak, erretxinak, nitrozelulosa, etab). Azetilenoa ere disolbatzen du. Zetonen propietate orokor berberak ditu. Azetona kaltzio azetatoaren destilazio lehorrez, edo azido tartarikoaren, azido zitrikoaren nahiz zelulosaren pirogenazioz lortzen da, eta baita beste hainbaten oxidazioz ere. Organismoan, azetona gantzen eta zenbait aminoazidoren arteko metabolismoaz sortzen da. Gaixotasun batzuen ondorioz (diabetesa esaterako), azetona eta antzeko beste konposatu batzuk (gorputz zetonikoak) gehiago sortzen ditu organismoak. Gernura igarotzen da eta zetosia eragiten du.

Azetona
Acetone-structural.png
Formula kimikoa C₃H₆O
SMILES kanonikoa 2D eredua
InChl 3D eredua
Osatuta karbono, hidrogeno eta oxigeno
Tautomeroa prop-1-en-2-ol (en) Itzuli
Ezaugarriak
Dentsitatea
0,79 g/cm³ (20 °C)
Soinuaren abiadura 1.203 m/s (20 °C, likido)
Errefrakzio indiziea 1,3588
Azidotasuna (pKa) 19,16 (25 °C)
Fusio-puntua -96 °C
-95 °C
-94 °C
Irakite-puntua 56 °C (760 Torr)
56 °C
Formazio entalpia estandarra -216,5 kJ/mol
Lurrun-presioa 180 mmHg (20 °C)
Masa molekularra 58,042 u
Erabilera
Rola disolbatzaile
Arriskuak
NFPA 704
NFPA 704.svg
3
1
0
GHS arriskua arriskua
GHS-pictogram-flamme.svg
Arrisku motak H225 (en) Itzuli, H319 (en) Itzuli, H336 (en) Itzuli, EUH066 (en) Itzuli
Prekauzio motak P210 (en) Itzuli, P240 (en) Itzuli, P305+P351+P338 (en) Itzuli, P403+P233 (en) Itzuli
Lehergarritasunaren beheko muga 2,5 vol%
Lehergarritasunaren goiko muga 12,8 vol%
Gutxieneko dosi hilgarria
Batezbesteko dosi hilgarria
Autoignizio tenperatura 465 °C
Denboran ponderatutako esposizio muga 590 mg/m³ (10 h, baliorik ez)
2.400 mg/m³ (8 h, Ameriketako Estatu Batuak)
500 ppm (, Australia, Belgika, Finlandia, Frantzia, Zeelanda Berria, Erresuma Batua)
250 ppm (, Danimarka, Suedia)
1.200 mg/m³ (, Alemania)
1.210 mg/m³ (, Hungaria)
200 ppm (, Japonia)
750 ppm (, Hego Korea)
1.000 ppm (, Mexiko, Filipinak, Turkia)
1.780 mg/m³ (, Herbehereak)
125 ppm (, Norvegia)
600 mg/m³ (, Polonia)
200 mg/m³ (, Errusia)
Denbora laburreko esposizio muga 1.000 ppm (Australia, Belgika, Hego Korea)
625 ppm (Finlandia)
2.420 mg/m³ (Hungaria)
1.260 ppm (Mexiko)
1 ppm (Zeelanda Berria)
1.800 mg/m³ (Polonia)
800 mg/m³ (Errusia)
500 ppm (Suedia)
1.500 ppm (Erresuma Batua)
Flash-puntua -18 °C
IDLH 5.950 mg/m³
Eragin dezake acetone exposure (en) Itzuli
Identifikatzaileak
InChlKey CSCPPACGZOOCGX-UHFFFAOYSA-N
CAS zenbakia 67-64-1
ChemSpider 175
PubChem 180
Reaxys 635680
Gmelin 15347
ChEBI 1466
ChEMBL CHEMBL14253
NBE zenbakia 1090
RTECS zenbakia AL3150000
ZVG 11230
DSSTox zenbakia AL3150000
EC zenbakia 200-662-2
ECHA 100.000.602
CosIng 31573
MeSH D000096
RxNorm 178
Human Metabolome Database HMDB0001659
UNII 1364PS73AF
NDF-RT N0000147297
KEGG D02311 eta C00207
PDB Ligand ACN

ErreferentziakAldatu

Kanpo estekakAldatu