Aukštaitija

Aukštaitija edo Goi Lituania, (euskaraz: Goiko Lurrak) Lituaniako bost eskualde historikoetatik bat da. Izen horren jatorria eskualdearen orografiatik dator zeren eta zertxobait altuago baita, batez ere ekialde aldean.

Aukštaitija
AukstaitijaNP001.JPG
Geografia
Koordenatuak55°43′30″N 24°21′50″E / 55.725°N 24.3639°E / 55.725; 24.363955°43′30″N 24°21′50″E / 55.725°N 24.3639°E / 55.725; 24.3639
Jantzi tradizionalak.

GeografiaAldatu

Aukštaitija Lituaniako ipar-ekialdean dago eta Letonia zein Bielorrusiako zatiak hartzen ditu. Hiri nagusia Panevėžys da. Biztanleen araberako hiri nagusiak hauek dira:

Eskualdean bereziki deigarriak ekialdean dauden aintzirak dira.

HistoriaAldatu

Historikoki, Aukštaitija Lituaniako Dukerri Handiari zegokion XIII. mendera arte. Bere hasierako kapitala, ustez, Kernav-ena zen. Gediminasek 1322an sinatutako itun batean, Aukštaitijari Terra Eustoythen ("Aukštaitijanoen lurraldea") izena eman zitzaion. Aukštaitija Austechia bezala aipatua izan zen 1326 inguruan idatzitako Chronicon terrae Prussiae liburuan.

Politikoki, XIII. mendearen amaieratik, Vilna/Lituaniako dukerria eta Trakaiko dukerria hartzen zituen, eta, beharbada, terminoa bi erakunde horiei erreferentzia egiteko erabiltzen zen. XV. mendetik aurrera, Trakaiko eta Vilnako Voivoderriri zegokion, elkarrekin batasun politiko eta etnikoa osatzen baitzuten, Lituania Propioa ere deitua.

DemografiaAldatu

Gehien erabiltzen den hizkuntza lituanieraren dialekto bat da: aukštaitianera. Halber, gutxiengo batzuk badira: errusiarrak eta bielorrusiarrak. Horren ondorioz aukštaitianeran hizkuntza horien elementuak aurki daitezke.

ErreferentziakAldatu

Kanpo estekakAldatu