August Ferdinand Möbius

August Ferdinand Möbius (ˈmøːbi̯ʊs ahoskatua eta Moebius ere idatzia; Schulpforta, Saxoniako hauteslerria, 1790eko azaroaren 17aLeipzig, 1868ko irailaren 26a) alemaniar matematikaria eta astronomiako teorilaria izan zen. Geometria eta topologiaren gainean egin zituen lanengatik da batez ere ezaguna. Moebius banda definitzeagatik ezaguna baita ere.

August Ferdinand Möbius
August Ferdinand Möbius.png
katedradun

Bizitza
Jaiotza Schulpforte (en) Itzuli1790eko azaroaren 17a
Herrialdea  Alemania
Bizilekua Alemania
Heriotza Leipzig1868ko irailaren 26a (77 urte)
Familia
Aita Johann Heinrich Möbius
Ama Johanne Katherine Christiane Keil
Seme-alabak
Familia
Hezkuntza
Heziketa University of Halle-Wittenberg (en) Itzuli
Leipzigeko Unibertsitatea
(1809 - 1813)
Göttingengo Unibertsitatea
(1813 - 1814)
Hezkuntza-maila Ph.D.a
Tesi zuzendaria Johann Friedrich Pfaff (en) Itzuli
Doktorego ikaslea(k) Wilhelm Fiedler (en) Itzuli
Heinrich Richard Baltzer (en) Itzuli
Hermann Hankel (en) Itzuli
Ferdinand Oscar Werner (en) Itzuli
Otto von Littrow (en) Itzuli
Rudolf Sonndorfer (en) Itzuli
Hizkuntzak alemana
Ikaslea(k) German Germanovich Genkel (en) Itzuli
Jarduerak
Jarduerak matematikaria, astronomoa eta unibertsitateko irakaslea
Lantokia(k) Leipzig
Enplegatzailea(k) Leipzigeko Unibertsitatea  (1814 -  1868ko irailaren 26a)
Kidetza Saxon Academy of Sciences (en) Itzuli
Prusiako Zientzien Akademia
Frantziako Zientzien Akademia

BiografiaAldatu

1815. urtean Leipzigeko Unibertsitatean irakasle izan zen; geroago haren zuzendaritzapean eraiki zen unibertsitate bereko behatokiaren zuzendari gisa aritu zen. Astronomiaren teoriari buruz 1815. urtean egin zuen De Computandis Occultionibus Fixarum per Planetas izeneko obraz ikaragarrizko arrakasta izan zuen. Matematikari buruzko asmakuntzak, berriz, Crelle's Journal izeneko aldizkarian argitaratu zituen. Geometrian, koordenatu homogeneoak eta dualitate printzipioa landu zituen. Möbius topologiaren sortzailetzat hartzen da; ertz eta alde bakarreko gainazalak aztertu zituen, Möbius-en zerrenda izenez ezaguna dena, besteak beste.

ErreferentziakAldatu


  Artikulu hau Alemaniako biografia baten zirriborroa da. Wikipedia lagun dezakezu edukia osatuz.