Ireki menu nagusia

Atarrabiako San Andres errota


San Andres errota Atarrabia eta Uharte herrien artean dago. Argaren ibai-parkean, Arreko Trinitatearen ermitaren ondoan. Donejakue bideko bi adar, Frantziakoa eta Baztangoa, batzen diren tokia kilometro bat baino gertuago dago.[1] Atarrabiako eta Uharteko bizilagunek 1541an elkarrekin eraiki zuten errota. Ura Durraburuko presatik hartzen du.

Atarrabiako San Andres errota
Atarrabiako SanAndres errota.jpg
Herrialdea  Nafarroa
Hiria Atarrabia
Helbidea San Andrés kalea 6, Atarrabia
Postakodea 31625
Irekitze data 1541ean errota, 1897an zentral hidroelektrikoa, 1897ean-edo irin-lantegia.
Zuzendaria Iruñerriko Mankomunitatea
Telefono zenbakia 948 423242
Webgunea https://www.mcp.es/eu/jarduerak/informazio-zentroetan/san-andres-errota

Argaren ibai-parkeanAldatu

Argaren ibai-parkea Iruñerriko Mankomunitateak sortu zuen. Iruñerritik pasatzen den Arga ibaiaren ibilbidean 12 kilometro inguruko natur pasealekua da. Guztira milioi bat metro koadro hartzen ditu parkeak eta erdian dagoen informazio-zentro eta atseden-lekua da errota.[2]

Zentral elektrikoaAldatu

XIX. mendean zentral hidroelektriko bat jarri zuten Atarrabiari argi elektrikoa emateko, horrela funtzionatu zuen 1897tik 1907ra bitarte. Geroago zenbait lantegi hornitu zituen. 1921etik aurrera Atarrabiako udalarekin akordio bat egin zuten, herriko elektrizitate-horniduran matxurak gertatuz gero errotako elektrizitatea erabiliko zen. Horrela aritu zen zentrala 2005ean itxi zuten arte. Francis turbinak 5,3 kilowatteko potentzia zuen itxi zutenean. Gaur egun berriro martxan dago.

Irin-lantegiaAldatu

Irin-lantegi bat ere jarri zuten 1896an. Arbeitzako irin-lantegia zena XX. mendearen lehen erdian jardunean aritu zen. Garai hartako tresneriak aukera eman zuen zerealak hobeto garbitu eta aukeratzeko, irin meheagoa lortzeko eta ekoizpena handitzeko. Osagai nabarmenak hauek ziren: Hartxintxarrak kentzeko makina, pikorra ehotzeko arraboi-errota, planchister bahetze-sistema, irina garraiatzeko kazoleta-uhalak eta hautsa kentzeko mahuka-iragazkia.

Aldiroko uholdeakAldatu

Errota inguruan ibaiak uholdea sortzen du aldiro. Azkeneko uholdeen eskala ikus daiteke kanpoko zutabe batean:

  • 1,17 m. 2018-04-12
  • 1,50 m. 2015-02-25
  • 0,82 m. 2015-01-30
  • 2,74 m. 2013-06-09[3]
  • 1,55 m. 2013-01-16[4]

Informazio-zentroaAldatu

Gaur egun errotaren eraikina ibai-parkeari buruzko informazio-zentroa da. Errotak bere historian zehar izan dituen erabilerak ere azaltzen dira bertan.[5]

Wikimedia Commonsen badira fitxategi gehiago, gai hau dutenak: Atarrabiako San Andres errota


ErreferentziakAldatu

  1. «San Andres Errota | Iruñerriko Mankomunitatea» www.mcp.es . Noiz kontsultatua: 2018-08-27.
  2. «Argaren Ibai Parkea» www.turismo.navarra.es . Noiz kontsultatua: 2018-08-27.
  3. (Gaztelaniaz) Diario de Navarra () Desbordamiento del río Arga . Noiz kontsultatua: 2018-08-28.
  4. IrauliTube (2013-06-09) (1/4) Atarrabia 11:55h 2013/06/09 uholdeak - Inundaciones Villava . Noiz kontsultatua: 2018-08-28.
  5. «San Andres errota - Atarrabia» www.turismo.navarra.es . Noiz kontsultatua: 2018-08-27.

Kanpo-loturakAldatu