Ahatsa Ahatsa-Altzieta-Bazkazane udalerria (Nafarroa Beherea) osatzen duten herrietariko bat da. 1842. urtera arte udalerri independentea izan zen.

Ahatsa
Ahatsa-Altzieta-Bazkazane, Euskal Herria

Ahaxe Eglise.JPG

San Julen Antiokiakoaren eliza
Kokapena
Herrialdea  Euskal Herria
Probintzia  Nafarroa Beherea
Udalerria Ahatsa-Altzieta-Bazkazane
Koordenatuak 43° 08′ 55″ N, 1° 09′ 46″ W / 43.1486°N,1.1628°W / 43.1486; -1.1628Koordenatuak: 43° 08′ 55″ N, 1° 09′ 46″ W / 43.1486°N,1.1628°W / 43.1486; -1.1628

GeografiaAldatu

Garaziko herri honetan Esteneko errekak Lauribarren du ahoa.

ToponimiaAldatu

Frantsesez Ahaxe du izena. Historian zehar honako izenak izan ditu:

  • Hatce (1167[1]),
  • Faxe (1194[2]),
  • domine de ahacha (1194[2]),
  • Assa, Aassa eta Hassa (1249[1])
  • Ahatxa (1300[1]),
  • Ahaxa (1302[3], Baionako paperak[4]),
  • Haxa eta Ahaxe (1304[1]),
  • Axa (1309[1] eta 1350[2]),
  • Hatxa (1350[1]),
  • Hadssa (1366[1]),
  • Ahtxe (1703[3], Bainako elizbarrutiaren paperak[5] et
  • Sanctus Julianus d'Ahaxe (1757[3], Bainako elizbarrutiaren paperak[6]).

HistoriaAldatu

Ahatsako jaunak, Garaziko jauna ere bazena, XI. mendean Arberoako bizkondeak, Gixuneko jaunak eta Bizkaiko jaunak aliatu zituen[2].

DemografiaAldatu

1695eko Nafarroa Behereko erroldaren arabera[7], Ahatsak 21 su edo 115 biztanle zituen. 1791n[8], berriz, 337 biztanle.

Biztanleriaren bilakaera
1793 1800 1806 1821 1831 1836 1841 1846 1851
474 485 472 460 555 588 - - -
1856 1861 1866 1872 1876 1881 1886 1891 1896
- - - - - - - - -
1901 1906 1911 1921 1926 1931 1936 1946 1954
- - - - - - - - -
1962 1968 1975 1982 1990 1999 - - -
- - - - - - - - -

Iturria: Cassini proiektua[9]

EuskaraAldatu

Ahatsako Manex Lanatua[10] (Ahotsak[11][12] proiekturako).

Ahatsan[13] Garaziko euskara[14] mintzatzen da, sortaldeko nafar-lapurtera[15].

IkustekoakAldatu

ErreferentziakAldatu

  1. a b c d e f g Mérimée datu-basea
  2. a b c d Orpustan, Jean-Baptiste. (2006). Nouvelle toponymie basque. Presses universitaires de Bordeaux, 140 or. ISBN 2 86781 396 4.
  3. a b c Paul Raymond, Dictionnaire topographique Béarn-Pays basque
  4. Baionako paperak - Archives départementales des Pyrénées-Atlantiques
  5. XVIII. mendeko eskuizkribua - Archives départementales des Pyrénées-Atlantiques
  6. XVII. eta XVIII. mendeetako eskuizkribuak - Archives départementales des Pyrénées-Atlantiques
  7. Goihenetxe, Manex. Histoire générale du Pays basque. 3 Elkarlanean 2001, 300 or. ISBN 2 9131 5634 7.
  8. Goihenetxe, Manex. Histoire générale du Pays basque. 3 Elkarlanean 2001, 283 or. ISBN 2 9131 5634 7.
  9. EHESS: Cassini proiektua
  10. «Lanatua, Manex - Ahotsak.eus» ahotsak.eus . Noiz kontsultatua: 2018-10-24.
  11. «Ahotsak.eus, Euskal Herriko hizkerak eta ahozko ondarea» www.ahotsak.eus . Noiz kontsultatua: 2018-10-24.
  12. «Euskara galtzearen arrazoiak - Ahotsak.eus» ahotsak.eus . Noiz kontsultatua: 2018-10-24.
  13. «Ahatsa-Altzieta-Bazkazane - Ahotsak.eus» ahotsak.eus . Noiz kontsultatua: 2018-10-24.
  14. «Garazikoa - Ahotsak.eus» ahotsak.eus . Noiz kontsultatua: 2018-10-24.
  15. «Sortaldekoa (NL) - Ahotsak.eus» ahotsak.eus . Noiz kontsultatua: 2018-10-24.
  16. Mérimée dat-basea
  17. Mérimée datu-basea

Kanpo estekakAldatu


  Artikulu hau Nafarroa Behereko geografiari buruzko zirriborroa da. Wikipedia lagun dezakezu edukia osatuz.