Adantsa

Erromantzatuko herri hustua, Nafarroa Garaian

Adantsa[1][a] Erromantzatua ibarreko herri hustu bat da, Euskal Herriko Nafarroa Garaia lurraldean kokatuta, Zangozerria eskualdean.

Adantsa
 Nafarroa GaraiaEuskal Herria
NFA - Adantsa.jpg
Herriko ikuspegia hegoaldetik
Kokapena
Herrialdea Nafarroa Garaia
EskualdeaZangozerria
UdalerriaErromantzatua
Administrazioa
Motaherri hustu
Izen ofizialaAdansa
Posta kodea31449
Herritarraadantsatar
Geografia
Koordenatuak42°39′51″N 1°14′41″W / 42.66417°N 1.24472°W / 42.66417; -1.2447242°39′51″N 1°14′41″W / 42.66417°N 1.24472°W / 42.66417; -1.24472
Garaiera483 metro
Distantzia47,2 km (Iruñetik)
Demografia

1970n jada despopulatu bezala agertzen zen. Bere lurrak Erromantzatuko Udalara pasa ziren.

Bertako biztanleak adantsatarrak ziren.

IzenaAldatu

Adantsa toponimoa hainbat modutan agertu da historian zehar:[2]

  • Adansa (1042)
  • Adanssa (1115)
  • Adansa (1366)
  • Adansa (1587)
  • Adansa (1802)
  • Adantsa (1990)

GeografiaAldatu

Adantsa Erromantzatua ibarran dago.

Inguru naturala eta kokapenaAldatu

Erromantzatua Zangozako merindadeko udalerria da eta Nafarroako hiriburutik 46 kilometrora dago. Udaletxea Domeñun dago. Erliebe handiko ibarra da. Mendebaldeko tarteak lautada bat osatzen du, Longida, Urraulbeiti eta Urraulgoiti ibarretatik jarraitzen duena, nahiz eta azken kasu horretan Ugarrongo arroilak eten egiten duen.

KlimaAldatu

Erromantzatuko klima azpimediterraneoa da, eta urteko batez besteko tenperatura 12,5 °C ingurukoa da. Urteroko egun euritsuak 100 inguru dira, eta jausitako prezipitazioa 850mm-koa.

Basoa nahiko urria da, eta zuhaitz gehienak pinuak dira, Austriatik birlandaturiko zuhaitzak. Horrez gain, ameztiak eta zumeak ageri dira ibarreko gunerik lehor eta eguzkitsuenetan.

Estazio meteorologikoakAldatu

Erromantzatuan ez dago estazio meteorologikorik. Hala ere, Urraulbeiti pareko udalerrian, estazio bat dagoen Artieda kontzejuan, itsasoaren mailatik 456 metrora, Nafarroako Gobernuak 1954an jarritako estazio meteorologikoa dago.[3]


      Datu klimatikoak (Artieda, 1891-2020)      
 Hila   Urt   Ots   Mar   Api   Mai   Eka   Uzt   Abu   Ira   Urr   Aza   Abe   Urtekoa 
Erregistraturiko tenperatura maximoa (°C) 17.0 21.5 27.0 29.5 36.0 39.0 42.0 40.0 38.0 30.0 21.0 18.0 42.0
Batez besteko tenperatura maximoa (°C) 8.9 10.4 14.3 16.6 20.6 26.4 29.4 28.6 24.1 18.9 12.3 8.9 18.3
Batez besteko tenperatura (ºC) 4.8 5.5 8.4 10.5 14.3 19.1 21.6 21.3 17.4 13.4 8.1 4.9 12.4
Batez besteko tenperatura minimoa (°C) 0.6 0.5 2.4 4.4 8.0 11.8 13.9 14.1 10.7 7.9 3.9 0.9 6.6
Erregistraturiko tenperatura minimoa (°C) -8.0 -12.0 -12.0 -4.0 0.0 0.0 6.0 6.0 0.0 -2.0 -9.0 -13.0 -13.0
Batez besteko prezipitazioa (mm) 57.6 54.0 56.1 68.5 61.8 40.6 32.9 34.1 50.9 71.9 72.5 74.4 675.3
Prezipitazio maximoa 24 ordutan (mm) 32.0 34.0 35.5 47.0 39.5 37.0 44.5 46.0 71.0 82.0 31.5 48.5 82.0
Prezipitazio egunak (≥ 1 mm) 10.0 9.4 9.2 11.7 12.0 6.8 4.9 5.2 7.0 10.4 11.9 12.2 110.4
Elur egunak (≥ 1 mm) 1.6 1.5 1.2 0.3 0.1 0.0 0.0 0.0 0.0 0.0 0.3 1.1 6.1
Iturria: Nafarroako klimatologia zerbitzua[4]

HistoriaAldatu

XIV. mendean Longidan eta ondoren Urraulen inskribatuta dago. Santa Engrazia eliza Lisabeko monasterioarena izan zen 1042. urtera arte, eta harekin batera sartu zuen Gartzia IV.a Santxitz erregeak Leirekoa. Azken abadia honek, dohaintza bidez, zenbait lursail ziztrin erosi zituen. Parrokia San Joan Bataiatzailearen izenpean zegoen.

OharrakAldatu

  1. /að̞ánt͡s̺a/ ahoskatua (laguntza)
    Azentua: zorrotza bigarren silaban

ErreferentziakAldatu

  1. Euskaltzaindia: Euskal Onomastikaren Datutegia.
  2. «Adantsa- Lekuak - EODA» www.euskaltzaindia.eus (Noiz kontsultatua: 2021-08-30).
  3. «Estazioko datuak - Meteo Navarra» meteoeu.navarra.es (Noiz kontsultatua: 2021-12-24).
  4. Artiedako estazioko balio klimatologikoak. Nafarroako Gobernua (Noiz kontsultatua: 2020-08-24).

Ikus, gaineraAldatu

Kanpo estekakAldatu