Ireki menu nagusia

Éamon de Valera (jaiotzez Edward George de Valera edo Edward George de Valero) (1882ko urriaren 14 - 1975eko abuztuaren 29) XX. mendean Irlandako politikari nagusietakoa izan zen, 1917tik 1973 arte hainbat kargu politikotan —presidentea edo lehen ministroa— aritu baitzen.

Éamon de Valera
Éamon de Valera 02.jpg
Irlandako presidente

1959ko ekainaren 25a - 1973ko ekainaren 24a
Sean Thomas O´Kelly - Erskine Hamilton Childers Itzuli
Deputy to the Dáil Itzuli

1957ko martxoaren 20a - 1959ko ekainaren 23a
Barrutia: Clare
Hautaketa: 1957 Irish general election Itzuli
Taoiseach

1957ko martxoaren 20a - 1959ko ekainaren 23a
John A. Costello - Seán Lemass
Deputy to the Dáil Itzuli

1954ko ekainaren 2a - 1956ko abenduaren 13a
Barrutia: Clare
Hautaketa: 1954 Irish general election Itzuli
Taoiseach

1951ko ekainaren 13a - 1954ko ekainaren 2a
John A. Costello - John A. Costello
Deputy to the Dáil Itzuli

1951ko ekainaren 13a - 1954ko apirilaren 23a
Barrutia: Clare
Hautaketa: 1951 Irish general election Itzuli
Europako Kontseiluko Batzar Parlamentarioko Ordezkaria

1949ko abuztuaren 13a - 1951ko otsailaren 1a
Deputy to the Dáil Itzuli

1948ko otsailaren 18a - 1951ko maiatzaren 2a
Barrutia: Clare
Hautaketa: 1948 Irish general election Itzuli
Deputy to the Dáil Itzuli

1944ko ekainaren 9a - 1947ko abenduaren 11
Barrutia: Clare
Hautaketa: 1944 Irish general election Itzuli
Deputy to the Dáil Itzuli

1943ko uztailaren 1a - 1944ko maiatzaren 10a
Barrutia: Clare
Hautaketa: 1943 Irish general election Itzuli
Minister for Housing, Planning and Local Government Itzuli

1941eko abuztuaren 15a - 1941eko abuztuaren 18a
P. J. Ruttledge Itzuli - Seán MacEntee Itzuli
Minister for Education and Skills Itzuli

1939ko irailaren 27a - 1940ko ekainaren 18a
Sean Thomas O´Kelly - Thomas Derrig Itzuli
Deputy to the Dáil Itzuli

1938ko ekainaren 30a - 1943ko maiatzaren 26a
Barrutia: Clare
Hautaketa: 1938 Irish general election Itzuli
Taoiseach

1937ko abenduaren 29a - 1948ko otsailaren 18a
President of the Executive Council of the Irish Free State Itzuli - John A. Costello
Deputy to the Dáil Itzuli

1937ko uztailaren 21a - 1938ko maiatzaren 25a
Barrutia: Clare
Hautaketa: 1937 Irish general election Itzuli
Deputy to the Dáil Itzuli

1933ko otsailaren 8a - 1937ko ekainaren 14a
Barrutia: Clare
Hautaketa: 1933 Irish general election Itzuli
Minister for Foreign Affairs and Trade Itzuli

1932ko martxoaren 9a - 1948ko otsailaren 18a
Patrick McGilligan Itzuli - Sean MacBride
President of the Executive Council of the Irish Free State Itzuli

1932ko martxoaren 9a - 1937ko abenduaren 29a
William T. Cosgrave - Taoiseach
Deputy to the Dáil Itzuli

1932ko martxoaren 9a - 1932ko abenduaren 22a
Barrutia: Clare
Hautaketa: 1932 Irish general election Itzuli
Deputy to the Dáil Itzuli

1927ko urriaren 11 - 1931ko abenduaren 17a
Barrutia: Clare
Hautaketa: September 1927 Irish general election Itzuli
Deputy to the Dáil Itzuli

1927ko ekainaren 23a - 1927ko abuztuaren 16a
Barrutia: Clare
Hautaketa: June 1927 Irish general election Itzuli
Leader of Fianna Fáil Itzuli

1926ko martxoaren 23a - 1959ko ekainaren 23a - Seán Lemass
Deputy to the Dáil Itzuli

1923ko irailaren 19a - 1927ko maiatzaren 20a
Barrutia: Clare
Hautaketa: 1923 Irish general election Itzuli
Deputy to the Dáil Itzuli

1922ko irailaren 9a - 1923ko abuztuaren 9a
Barrutia: Clare
Hautaketa: 1922 Irish general election Itzuli
President of the Irish Republic Itzuli

1921eko abuztuaren 26a - 1922ko urtarrilaren 9a - Arthur Griffith
Deputy to the Dáil Itzuli

1921eko abuztuaren 16a - 1922ko ekainaren 8a
Barrutia: Clare
Hautaketa: 1921 Irish elections Itzuli
President of Dáil Éireann Itzuli

1919ko apirilaren 1a - 1922ko urtarrilaren 9a
Cathal Brugha - Arthur Griffith
Deputy to the Dáil Itzuli

1919ko urtarrilaren 21a - 1921eko maiatzaren 10a
Barrutia: East Clare Itzuli
Hautaketa: 1918 Irish general election Itzuli
Member of the 31st Parliament of the United Kingdom Itzuli

1918ko abenduaren 14a - 1922ko urriaren 26a
Barrutia: East Clare Itzuli
Hautaketa: 1918 United Kingdom general election Itzuli
Member of the 31st Parliament of the United Kingdom Itzuli

1918ko abenduaren 14a - 1922ko urriaren 26a
Barrutia: East Mayo Itzuli
Hautaketa: 1918 United Kingdom general election Itzuli
Member of the 30th Parliament of the United Kingdom Itzuli

1917ko uztailaren 10a - 1918ko azaroaren 25a
Barrutia: East Clare Itzuli
Hautaketa: UK Parliamentary by-election Itzuli
Member of the Parliament of Northern Ireland Itzuli


enbaxadore

Bizitza
Jaiotza Manhattan1882ko urriaren 14a
Herrialdea  Ameriketako Estatu Batuak
Irish Republic
 Irlandako Errepublika
Irlandako Estatu Askea
Heriotza Dublin1975eko abuztuaren 29a (92 urte)
Hobiratze lekua Glasnevin hilerria
Heriotza modua : pneumonia
Familia
Aita Vivion Juan de Valera
Ama Catherine Coll
Ezkontidea(k) Sinéad de Valera Itzuli  (1910eko urtarrilaren 8a -
Seme-alabak
Hezkuntza
Heziketa Royal University of Ireland Itzuli
Hezkuntza-maila Artean graduatua
Zientziatan graduatua
Hizkuntzak ingelesa
Jarduerak
Jarduerak matematikaria, diplomazialaria eta politikaria
Lantokia(k) Londres
Jasotako sariak
Kidetza Irlandar Anaitasun Errepublikarra
Royal Society
Conradh na Gaeilge
Zerbitzu militarra
Parte hartutako gatazkak Pazko matxinada
Irlandar Independentzia Gerra
Irlandako Gerra Zibila
Sinesmenak eta ideologia
Erlijioa Erromatar Eliza Katolikoa
Alderdi politikoa Fianna Fáil
Sinn Féin
Éamon de Valera Signature 2.svg

FamiliaAldatu

New Yorken jaio zen. Ama jatorriz irlandarra zuen eta Juan Vivion de Valera izeneko artista espainiar baten semea zela uste zen. Hala ere, de Valeraren biografia idatzi dutenek ez dute bere aitaren identitatea frogatzeko dokumenturik aurkitu ahal izan.

Bataioan George de Valero izena jarri zioten baina geroago izena ingelesez jarri zioten (Edward) eta berak gaelikora itzuli zuen (Éamon). 1885ean bere aita hil zenean, amarekin Irlandara abiatu zen eta bere osaba eta honen familiarekin bizi izan zen. Ikasketak bukatu ondoren matematikako irakasle izan zen Dublineko zenbait ikastetxetan.

Politika jarduerakAldatu

De Valeraren lehen jarduera politikoak gaelikoaren defentsarenak izan ziren. Jarduera horretan ezagutu zuen bere emaztea, Sinéad Flanagan eta 1910ean ezkondu ziren.

Gaelikoaren defentsaren elkarte horietatik jarduera politikoetarako jauzia egin zuen. Irish Volunteers taldean sartu zen, Iparraldeko unionista protestanteen aurka aritzen zen taldean. 1914an Irish Republican Brotherhood talde errepublikar abertzalean sartu zen.

Erresuma Batutik independentzia lortzeko borrokan nabarmendu zen De Valera. Independentziaren osteko gerra zibilean Erresuma Batuarekiko hitzarmenaren (Itun anglo-irlandarraren) aurka lerratu zen baina ez zuen gerran parte hartze esanguratsurik izan. Ondoren, legez kanpo egoteak inongo onura politikorik ez zuela ikusita Fianna Fáil sortu eta hauteskundeetara aurkeztu zen, bertan garaipena lortuz.

Irlandako hirugarren presidentea (1959-1973) izan zen, Batzar Betearazlearen bigarren presidentea (1932-1937) eta, hau ordezkatu zuen Taoiseach edo lehen ministro karguan estreinekoa izan zen De Valera (1937-1948, 1951-1954 eta 1957-1959). Horretaz gain, Irlandako Nazio Unibertsitateko burua ere bazen 1959tik 1973 arte.

Euskal HerrianAldatu

1953an Irlandako Errepublikako estatuburua zela Euskal Herria bisitatu zuen, hain zuzen ere, irailaren 9an Zarautzen egon zen.[1]

ErreferentziakAldatu

  1. Eamon de Valera, Zarautzen. 1953ko irailaren 9an Zarauzko Alde Zaharrean ateratako argazkia. Zarauzko Udala
Enda KennyBrian CowenBertie AhernJohn BrutonAlbert ReynoldsCharles HaugheyGarret FitzGeraldCharles HaugheyGarret FitzGeraldCharles HaugheyJack LynchLiam CosgraveJack LynchSeán LemassEamon de ValeraJohn A. CostelloEamon de ValeraJohn A. CostelloEamon de Valera 


Wikimedia Commonsen badira fitxategi gehiago, gai hau dutenak: Éamon de Valera