Bromo

      Bromoa
      35 Selenioa ← Bromoa → Kriptona
      Cl
      ↑
      Br
      ↓
      I
      Br-TableImage.png
      Orokorra
      Izena, Ikurra, Zenbakia Bromoa, Br, 35
      Serie kimikoa halogenoak
      Taldea, Periodoa, Orbitala 17, 4, p
      Itxura gasa/likidoa: gorri marroixka
      solidoa: lustre metalikoa
      Bromoa
      Masa atomikoa 79,904(1) g/mol
      Konfigurazio elektronikoa [Ar] 4s2 3d10 4p5
      Elektroiak orbitaleko 2, 8, 18, 7
      Propietate fisikoak
      Egoera likidoa
      Dentsitatea (0 °C, 101,325 kPa)
      (Br2, likidoa) 3,1028 g/L
      Urtze-puntua 265,8 K
      (-7,2 °C, 19 °F)
      Irakite-puntua 332,0 K
      (58,8 °C, 137,8 °F)
      Urtze-entalpia 10,571 kJ·mol−1
      Irakite-entalpia 29,96 kJ·mol−1
      Bero espezifikoa (25 °C) (Br2) 75,69 J·mol−1·K−1
      Lurrun-presioa
      P/Pa 1 10 100 1 k 10 k 100 k
      T/K 185 201 220 244 276 332
      Propietate atomikoak
      Kristal-egitura ortoerronbikoa
      Oxidazio-zenbakia(k) 5, 4[1], 3[2], 1, -1
      Elektronegatibotasuna 2,96 (Paulingen eskala)
      Ionizazio-potentziala 1.a: 1.139,9 kJ/mol
      2.a: 2.103 kJ/mol
      3.a: 3.470 kJ/mol
      Erradio atomikoa
      (batezbestekoa)      		 115 pm
      Erradio atomikoa
      (kalkulatua)      		 94 pm
      Erradio kobalentea 114 pm
      Van der Waalsen erradioa 185 pm
      Datu gehiago
      Eroankortasun termikoa (300 K) 0,122 W·m−1·K−1
      Soinuaren abiadura 206 m/s
      Isotopo egonkorrenak
      Artikulu nagusia: bromoaren isotopoak
      iso UE Sd-P D DE (MeV) DP
      79Br  %50,69 Br egonkorra da 44 neutroirekin
      81Br  %49,31 Br egonkorra da 46 neutroirekin
      Erreferentziak

      Bromoa (grezieraz:βρῶμος, brómos, "aker-kirats" esan nahi duena[3]) elementu kimiko bat da, Br ikurra eta 35 zenbaki atomikoa dituena. Likido gorri lurrunkorra da giro-tenperaturan. Halogenoen taldekoa izanik, bere erraktibotasuna kloroaren eta iodoaren artean dago. Bromo-lurrunak korrosiboak eta toxikoak dira. Merkataritza alorrean, su-atzeragarriak sortzeko eta kimikagintzan erabiltzen da.

      Ezaugarri nagusiak

      Bromoa giro-tenperaturan likidoa den elementu ez-metaliko bakarra da, eta giro-tenperaturatik hurbil likido diren taula periodikoko sei elementuetako bat. Elementu puruak molekula diatomiko baten forma dauka, Br2. Likido dentso, mugikor, gorri-marroixka da, lurruntzean lurrun gorri bat, kirastuna (kloroaren usainaren antzekoa) ekoizten duena. Uretan pixka bat disolbagarria da, eta oso disolbagarria karbono disulfuroan, metanola bezalako alkohol alifatikoetan eta azido azetikoan. Oso erraz eratzen ditu loturak hainbat elementurekin eta lixiba moduko zuritzeak eragiten ditu.

      Dirudienez, bromoarekin zerikusia duten zenbait konposatuk ozonoa ezabatzeko potentziala dutela ikusi da. Era berean, organismo bizidunetan metatzen dela uste da. Hori dela-eta, azken aldian bromo-konposatu industrial asko ez dira jadanik ekoizten, murriztu egin dira edo ezabatzea aurreikusi da.

      ↑Atal Bat Atzera Joan

      Erreferentziak

      1. ↑ Bromine: bromine(IV) oxide compound, WebElements.com, http://www.webelements.com/webelements/compounds/text/Br/Br1O2-21255834.html. Noiz kontsultatua: 2007-12-10 .
      2. ↑ Bromine: bromine(III) fluoride compound, WebElements.com, http://www.webelements.com/webelements/compounds/text/Br/Br1F3-7787715.html. Noiz kontsultatua: 2007-12-10 .
      3. ↑ Gemoll W, Vretska K: Griechisch-Deutsches Schul- und Handwörterbuch ("Greek-German dictionary"), 9th ed., published by öbvhpt, ISBN 3-209-00108-1
      ↑Atal Bat Atzera Joan
      Last modified on 9 martxoa 2013, at 08:05